Nhắc đến mùa hè ở Nhật thì không thể không nói đến dưa hấu. Những miếng dưa hấu ngọt lịm mọng nước như xoa dịu đi cơn khát dưới cái nóng oi bức của mùa hè. Ngoài ra, người Nhật còn có một trò chơi gọi là “Suikawari - すいか割り”, nghĩa là “tách đôi dưa hấu”. Đây cũng là một trò chơi phổ biến của các gia đình hay trẻ em vào mùa hè, trong đó một người sẽ bịt mắt và dùng gậy để đập vỡ một quả dưa hấu.
Hình ảnh chiếc chuông gió thủy tinh đong đưa trước hiên nhà dường như đã trở thành biểu tượng đặc trưng của mùa hè Nhật Bản. Khi cơn gió lướt qua hiên nhà, âm thanh leng keng của những chiếc chuông như đang dẫn cơn gió lan tỏa khắp nơi, mang lại cảm giác mát mẻ và bình yên, làm dịu đi cái nóng của tinh thần.
Vào mùa hè, muỗi sinh sôi nhiều, vì vậy nhang đuổi muỗi Katori-senko là món đồ không thể thiếu trong mỗi gia đình Nhật Bản. Hương thơm nhẹ nhàng của chúng cùng những chiếc bình gốm đựng hương hình chú heo đã đi sâu vào văn hóa đại chúng, mang lại cảm giác hoài niệm về tuổi thơ và báo hiệu một mùa hè nữa lại đến.
Cùng với dưa hấu, chuông gió, hương muỗi, hình ảnh chiếc quạt phe phẩy trên tay vào những ngày nóng nực đã trở thành biểu tượng đặc trưng của mùa hè trong những bộ phim Nhật Bản. Hai loại quạt truyền thống thường được sử dụng là quạt Uchiwa - với cán cầm dài và phần đầu quạt tròn, cùng quạt xếp Sensu.
Nhắc đến mùa hè thì không thể nào bỏ qua các lễ hội sôi động của Nhật Bản với bầu không khí rộn ràng, tiếng trống taiko, pháo hoa rực rỡ và lớp lớp người trong trang phục truyền thống mùa hè đổ về tham dự lễ hội trong đêm.
Yukata là trang phục thường thấy trong các lễ hội mùa hè, trông giống như kimono nhưng mỏng nhẹ hơn.
Jinbei cũng là loại trang phục mùa hè truyền thống của người Nhật, có thể mặc ở nhà và cả khi ra ngoài, với áo trông giống kimono nhưng ngắn hơn và quần đùi rộng.
Happi là loại áo khoác nhẹ, ngắn, ống tay áo rộng, thường được mặc bởi nhân viên các quầy hàng hoặc làm áo đồng phục cho các nhóm vũ công biểu diễn trong các lễ hội mùa hè.
Lễ hội mùa hè Nhật Bản luôn gắn liền với những màn pháo hoa rực rỡ trên bầu trời đêm. Ngoài ra còn có loại pháo hoa cầm tay Senko Hanabi - những thanh pháo tựa như que hương phát ra những tia sáng lấp lánh nhẹ nhàng, là trò chơi yêu thích của trẻ em vào những đêm hè quây quần bên gia đình.
Đá bào bông xốp mát lạnh, rưới siro đủ màu và ăn cùng trái cây, Kakigori là món giải khát mát lạnh của người Nhật trong những ngày hè nóng nực và là món ăn đặc trưng không thể thiếu tại các quầy hàng trong lễ hội mùa hè.
Đây là trò chơi được yêu thích tại các lễ hội mùa hè, trong đó người chơi sẽ dùng những chiếc vợt bằng giấy mỏng để vớt những con cá vàng nhỏ cho đến khi vợt bị rách. Nếu bắt được cá vàng, chủ tiệm sẽ bỏ chúng vào những chiếc túi trong suốt để người chơi có thể mang chúng về nhà.
Mùa hè cũng là lúc trẻ em Nhật Bản nghỉ ngơi sau một kỳ học đầy căng thẳng. Khi này, bạn sẽ bắt gặp những đứa trẻ cầm vợt chạy khắp nơi bắt côn trùng hoặc rủ nhau đi ngắm rừng đom đóm vào ban đêm.
Ở Nhật Bản, tiếng ve sầu vang lên là âm thanh báo hiệu một mùa hè đã về. Tiếng vo ve vang rền của chúng lớn đến mức được người Nhật ví như một cơn mưa mùa hè bất chợt - semishigure (蝉時雨). Dù có phần ồn ã, mùa hè Nhật Bản vắng tiếng ve sầu tựa như thiếu đi một phần linh hồn.
Được mệnh danh là “vua côn trùng” ở Nhật Bản, bọ cánh cứng Kabutomushi có cặp sừng hình chữ Y trông như mũ giáp của các samurai thời xưa, là loài bọ được trẻ em Nhật săn tìm khi đi bắt côn trùng. Đôi khi, chúng còn được đem ra so tài với bọ cánh cứng răng cưa Kuwagata trong trò chơi đấu bọ.
Vào mùa hè, các gia đình Nhật Bản thường đi ngắm đom đóm tại các khu rừng, công viên hoặc dọc theo các con sông, nơi có không gian yên tĩnh và môi trường trong lành.
Đom đóm là một biểu tượng mùa hè đặc trưng ở Nhật Bản, đặc biệt là vào khoảng tháng 6 và tháng 7. Vào những đêm hè, những đàn đom đóm phát ra thứ ánh sáng huyền ảo, tựa như những đốm lửa lập lòe trong các khu rừng, khiến người ta liên tưởng đến Senko Hanabi (pháo hoa mùa hè), tượng trưng cho cuộc sống ngắn ngủi nhưng tươi đẹp.